اینستاگرام کالج مدیریت را دنبال کنید
/ در مدیریت / توسط

خط مشی چیست؟

زمان مطالعه: ۶ دقیقه

تعریف خط مشی

خط مشی چیست؟ ، معنای لغوی خط مشی (policy)، اساسنامه ، مرام نامه ، روش و رویه است .اولین واژه ای که از policy به ذهن می رسد politics به معنای ” سیاست ” است. اما گاه معنای یک واژه مستقیما از خود کلمه استنباط نمی شود، مثل واژه ” انگیزه ” که اغلب در مدیریت به جای، هدف ، قصد و عزم به کار می رود اما در عربی به معنای محرک بوده و در درون آن ” حرکت ” نهفته است .

خط مشی گذاری از یک دیدگاه معادل ” تصمیم گیری ” است یعنی می توان آن را نوعی تصمیم گیری دانست زیرا هنگامی که خط مشی تعیین می شود در همان جایگاه تصمیمی اتخاذ شده است . با این تفاوت که خط مشی نسبت به تصمیمات موردی و ثانویه ، بالاتر و اساسی تر است . بنابراین خط مشی ترسیم می شود و سپس تصمیمات با رعایت موازین پیش بینی در خط مشی اتخاذ می شود.

سازمان یا جامعه برای تداوم حیات باید از موقعیتهایی عبور کند و از موقعیت موجود به موقعیت مطلوب برسد اما قبل از اینکه امکانات و توان رسیدن به موقعیت مطلوب مطرح شود اصول اساسی انتقال از موقعیت موجود به موقعیت مطلوب مطرح می شود ، پس خط مشی قاعده و اصول کلی و لازم برای اقدامات و حرکت های برنامه ای مطلوب است .

خط مشی قاعده ای کلی است که باید بر قوانین و آیین نامه ها اشراف داشته باشد. برای مثال قانون اساسی نسبت به قوانین عادی جنبه خط مشی دارد و هیچ قانونی نباید مغایر و ناقض قانون اساسی باشد. پرسشی که در اینجا مطرح می شود، این است که قاعده کلی خط مشی از کجا سرچشمه می گیرد؟

در پاسخ باید گفت ، خط مشی آیینه افکار و گرایش های اعضای یک بافت اجتماعی ( گروه ) است . یعنی مجموع افکار گروه تبدیل به یک جریان فکری می شود که این جریان برای خود یک خط مشی تعیین می کند . زمامداران بر اساس ادراک کافی از مصالح عمومی ، خطوط کلی و قواعد اصلی تصمیمات را ترسیم می کنند. از اینجا لزوم همسویی زمامداران با مخاطبان خط مشی ها مطرح می شود. ضروری است بین زمامداران و مردم فصول مشترکی وجود داشته باشد تا لزوم حمایت از یکدیگر را درک کنند.

خط مشی چیست؟ ، فرد چه به عنوان عضو عادی و چه به عنوان پیشوای جامعه یا سازمان در پدید آمدن خط مشی به طور مستقیم یا غیر مستقیم دخالت دارد و امر خط مشی گذاری مبتنی بر آگاهی فرد- چه در موقعیت رهبر چه در موقعیت رهرو- است. همچنین فرد با جایگاهی که داراست در بروز فعل و انفعالات یا حرکتهای جدید نقش هایی را ایفا می نماید که به گونه ای موثر بر خط مشی یا متاثر از آن است.

انواع خط مشی -خط مشی چیست؟

  1. خطمشی های قضایی – به وسیله قوه قضائیه و دادگاه ها اتخاذ و تدوین می شود که مانند دستورالعمل های قوه قضائیه و یا آرای دیوانعالی کشور که به وحدت رویه در رسیدگی به دعاوی می انجامد .
  2. خطمشی های اجرایی – که به وسیله سازمان ها و دستگاه های قوه مجریه تهیه و تنظیم می شود نظیر آئین نامه ها، تصویب نامه و بخشنامه های وزارتخانه ها یا هیئت دولت .
  3. خطمشی های تقنینی – که به وسیله نمایندگان مجلس قانئنگذاری از طریق ارائه طرح ها یا لوایح قانونی و تصویب می شوند مانند قوانین موضوعه.
  4. خطمشی انظباطی – بازدارنده: بطور کلی این قوانین فعالیت ها و اعمال شهروندان را در سطح جامعه تنظیم می نماید. ضوابط انظباتی – بازدارنده در زمینه های مختلف نظیر: بازرگانی، ثبت نرخ ها، بهداشت و امنیت عمومی، ارتباطات و دیگر مسائل اجتماعی، برای رفع نیازها و مشکلات مردم مورد استفاده قرار می گیرد.
  5. خطمشی توزیعی : خطمشی های توزیعی، نحوه استفاده از کالاها و خدمات را برای بخش های معینی از جامعه روشن می سازد. از مهمترین زمینه های کاربردی خطمشی توزیعی، بهداشت و رفاه عمومی است.
  6. خطمشی توزیعی مجدد : هدف این نوع خطمشی ها توزیع مجدد امکانات و منابع در جامعه می باشد ، مانند مالیات تصاعدی برای افرادی که از سطح درآمد بالایی برخوردار هستند و از محل این نوع درآمدها، برنامه های رفاه و تامین اجتماعی تهیه و تنظیم می شود.

 

خط مشی چیست؟

خط مشی چیست؟ – کالج مدیریت

مفهوم خط مشی -خط مشی چیست؟

اول؛ اینکه خطمشی یک الگو عملی است و نه یک رویداد مجرد ّو انتزاعی.مثلاً راه حل مسائلی که فقط یکبار در تاریخ یک کشور اتفاق می افتد، خطمشی نیست مگر اینکه آن مسئله باقی بماند و حل آن در قالب یک عمل یا فعالیت مستمر و مداوم، ضرورت داشته باشد.

دوم؛ اینکه اجرای خطمشی، به دلیل نیازبه هماهنگ ساختن عوامل ناسازگار یا ایجاد انگیزه برای اقدام جمعی در افرادی که اهداف مشترک دارند و با یکدیگر همکاری می کنند، یک عمل اجتماعی محسوب می شود. گاهی اوقات نظریات متناقض و متنوع در مورد خطمشی ها ارائه می شود که فاقد جنبه عمومی است. در حالی که خطمشی باید به اندازه کافی در زندگی روزمره عمومیت داشته باشد . تاسیس اداره های جدید، تغییر و تحول در گردش کار سیستم ها ، و سازماندهی گروه ها از جمله اقداماتی هستند که به واسطه ادراک خطمشی گذران از ضرورت جوابگویی به نیازها و برقراری نظم، به عملا می آید و جنبه عمومی و اجتماعی دارند.

ویژگی‌های خط‌مشی خوب

   خط‌مشی خوب، ارزش عمومی تولید می‌کند. خط‌مشی باید با تغییر یا تثبیت به افراد و سازمان‌ها منفعت برساند، گرچه ممکن است در ارزش عمومی و مفید بودن آن اختلاف نظر وجود داشته باشد. اما با تجزیه و تحلیل نتایج عمدی و غیرعمدی، تمرکز اصلی روی جنبه‌ها و نتایج عمدی خط‌مشی است.

خط‌مشی خوب، به عنوان یک ضرورت دیده می‌شود. تمرکز بر وجه عقلایی گرایی روشن برای خط‌مشی جدید یا تجدیدنظر در خط‌مشی‌های موجود، یکی از گام‌های ضروری خط‌مشی‌گذاری خوب است.

خط‌مشی خوب، در ابتدا یک فعالیت ذهنی است. خط‌مشی‌گذاری در ابتدای امر، باید مدل حل مساله را به صورت ذهنی ایجاد نماید، دستورالعملی که باید تنظیم شود و یا مساله‌ای که باید با تغییر خط‌مشی حل شود، باید در شروع کار روشن گردیده، جوانب دور و نزدیک سیستم مساله مورد ملاحظه قرار گیرد.

خط‌مشی خوب با اهداف سیستم ظهور پیدا می‌کند و اجرا می‌شود. خط‌مشی وزارتخانه‌ها با اهداف آن‌ها در ارتباط می‌باشد، گرچه ممکن است خط‌مشی‌ها سبب ایجاد وزارتخانه‌ها یا سازمان‌های عمومی شوند. خط‌مشی وسیله‌ای برای تغییر است که در این صورت باید بر روی اهداف دولت و مؤسسات تمرکز پیدا کند.

خط‌مشی خوب، دقیق می‌باشد. برای تدوین آن‌ها باید از شواهد و اطلاعات صحیح به عنوان پایه تجزیه و تحلیل استفاده کرد. شواهد و اطلاعات به کار گرفته شده باید کمی و کیفی باشد و تجزیه و تحلیل آن‌ها باید عقلایی، جامع، دقیق و متوازن باشد.

خط‌مشی خوب، اخلاقی است. این خط‌مشی‌ها بر احترام و همگرایی کارگزاران دولتی و حسن رابطه آن‌ها تأکید دارند و بر پایه نفع رساندن به مردم و تکریم آنان استحکام می‌یابند.

خط‌مشی خوب، شفاف و روشن است. این خط‌مشی‌ها، رابطه‌ای شفاف با سطوح بالاتر و پایین‌تر از خود دارند و به راحتی و به صورت گسترده فهمیده می‌شوند.

خط‌مشی خوب، قابل فهمیدن است. شفافیت که از ابعاد اصلی خط‌مشی خوب می‌باشد، به این هدف کمک می‌کند. در بیان خط‌مشی‌ها، باید از جملات طولانی خودداری نموده و تا حد ممکن به وسیله چند عبارت ساده و کوتاه بیان شود، به طوری که پیام به آسانی منتقل شده و توسط مخاطب آن دریافت شود.

خط‌مشی برای تغییر و بهبود باز است. خط‌مشی‌ها باید در زمان و مکان مناسب نوشته شده و تمام مستندات آن نگهداری شود و امکان دسترسی به آن‌ها جهت بررسی مجدد، اصلاح و تغییر آسان باشد. خط‌مشی‌هایی که راه و امکان تجدیدنظر و اصلاح را بر خود بسته باشند ممکن است خود، موجد مسائل عمومی جدی گردند؛ بنابراین خط‌مشی خوب ضمن حفظ ثبات نسبی فعالیت‌های سازمان، با تغییرات و شرایط جدید قابل تطبیق است.

خط‌مشی خوب، به موقع است. خط‌مشی مؤثر، با سرعت به چالش‌های پیش آمده و تغییرات پاسخ می‌دهد و باعث اتلاف وقت و افزایش هزینه فرصت از دست رفته نمی‌شود.

خط‌مشی خوب توانایی تطبیق دادن خود و همچنین انطباق یافتن را دارد. این گونه خط‌مشی‌ها، چالش‌های اجرایی را پیش بینی نموده و با تغییرات واقعی محیط عملیاتی تطبیق می‌یابند.

ادمین

حدود 6 سالی هست که در زمینه آموزش رشته مدیریت به صورت تخصصی فعالیت می کند و علاقه زیادی به کسب تجربه در زمینه بازاریابی اینترنتی و تجارت الکترونیک دارد، یک کارآفرین خستگی ناپذیر است و با انرژی حیرت انگیزی تمام قسمت های کالج مدیریت را توسعه می دهد، به سبک حرفه ای و انحصاری خود زندگی می کند و خط فکری خاصی را همیشه دنبال می کند، او رفتار هایی کاملا متفاوت نسبت به سایر مدیرانی که تا به حال دیده اید دارد...

نوشته های مشابه

حفظ مشتری

حفظ مشتری ، آسان‌ترین شیوه‌ی افزایش مشتری، حفظ مشتری است. یک کسب‌وکار معمولی سالانه حدود ۲۰ درصد از مشتریان خود…

بازاریابی سرعتی

بازاریابی سرعتی ، بسیاری از شرکت ها از طریق سرعت عمل در صدد کسب یک مزیت رقابتی اند. آن ها…