اینستاگرام کالج مدیریت را دنبال کنید
/ در پایان نامه / توسط
آخرین زمان ویرایش:

انواع نمونه گیری

زمان مطالعه: ۵ دقیقه

اهمیت و ضرورت نمونه گیری -انواع نمونه گیری

انواع نمونه گیری ، پس از انتخاب موضوع تحقیق و بیان مسئله٬ یکی از تصمیمیات مهمی که در پیش روی هر پژوهشگری قرار دارد انتخاب نمونه است٬ نمونه ای که باید نماینده جامعه ای باشد که پژوهشگر قصد تعمیم یافته های تحقیق خود به آن جامعه را دارد.

اگر محقق پژوهش خود را بر تمامی افراد جامعه اجرا کند روش او سرشماری خواهد بود یعنی محقق باید تمامی افراد جامعه را تک تک مورد برسی و آزمون قرار دهد.

اما چون اکثر پژوهشگران توان و زمان اجرای پژوهش بر کل جامعه را ندارند به همین دلیل پژوهش خود را محدود به نمونه کوچکی می سازند.

نمونه گیری چیست؟

نمونه گیری یعنی اینکه بخش کوچکی از جامعه آماری را بررسی نموده و نتایج آنرا به کل جامعه تعمیم دهیم. ضرب المثل رایج در میان مردم که به نمونه گیری اشاره دارد این است: “مشت نمونه خروار است”.

زیرا به عنوان مثال یک مشتی که شما به تصادف از میان یک خروار گندم بر می دارید، نماینده آن خروار گندم است (از نظر کیفیت یا اندازه یا مشخصه ای دیگر).

انواع نمونه گیری

۱- نمونه گیری تصادفی

نوعی نمونه‌گیری است که در آن، همه اعضای جامعه تعریف شده، دارای شانس برابر جهت انتخاب شدن هستند.

الف: نمونه گیری تصادفی طبقه ای:

در نمونه‌گیری طبقه‌ای، واحدهای جامعه‌ی مورد مطالعه در طبقه‌هایی که از نظر صفت متغیر همگن‌تر هستند، گروه بندی می‌شوند، تا تغییرات آن‌ها در درون گروه‌ها کمتر شود. پس از آن از هر یک از طبقه‌ها تعدادی نمونه انتخاب می‌شود.

ب: نمونه گیری تصادفی خوشه‌ای:

نمونه برداری خوشه‌ای نوعی نمونه برداری تصادفی ساده است که هر واحد آن را یک دسته (یا خوشه) از عناصر تشکیل می‌دهد. موقعی از این نوع نمونه برداری استفاده می‌شود که جامعه مورد پژوهش، از دسته های جداگانه ای تشکیل شده و عناصر آن جامعه در این دسته‌ها توزیع شده باشد.

ج:نمونه گیری تصادفی چند مرحله ای:

چنانچه جامعه پژوهش بزرگ باشد، عملی‌ترین و در ضمن مطلوب‌ترین راه حل، معمولاً انجام نمونه برداری چند مرحله ای است. در نمونه گیری چند مرحله ای افراد جامعه با توجه به سلسله مراتبی) از واحدهای بزرگ‌تر به کوچک‌تر) از انواع واحدهای جامعه انتخاب می‌شوند.

د:سایر روش‌های نمونه گیری تصادفی:

  • نمونه گیری کنترل شده:

شیوه ای است در نمونه گیری که در آن به هنگام گزینش موارد نمونه، کنترلی نیز در جهت تأمین نمونه ای معرف از هر گروه، رده و یا قشر اعمال می‌شود. در این حال ممکن است شماری مشخص از هر قشر، بدون توجه به شماره‌ ارقام و یا واحدهای آن قشر گزیده شود.

  • نمونه گیری مضاعف:

عبارت است از کاربرد دو روش نمونه گیری و یا بیشتر، در سطوح مختلف بررسی.

  • نمونه گیری اتفاقی:

در بعضی از امور، نمونه گیری جامع و کامل میسر نیست و تحقیق ناچاراً به جامعه یا نمونه ای که در دسترس است محدود می‌شود.

  • نمونه گیری مختلط:

در زمره‌ی نمونه‌گیری‌های مضاعف به حساب می‌آید و از ترکیب چند شیوه به منظور افزایش ضریب دقت به دست می‌آید.

  • نمونه گیری موازی:

در بسیاری از تحقیقات، از یک جامعه چند نمونه انتخاب می‌کنیم. در حالت خاص، این نمونه‌ها باید به طور کلی یا جزء به جزء نظیر هم باشند. چنین نمونه‌هایی موازی یا همتا خوانده می‌شوند.

انواع نمونه گیری

انواع نمونه گیری -کالج مدیریت

  • نمونه‌ی پایه (مادر):

در مواردی که در نظر است از جامعه ای چندین بار نمونه گرفته شود، می‌توان نمونه ای بزرگ را انتخاب کرد و در مواقع لزوم نمونه های فرعی را از آن گزینش نمود.

  • نمونه گیری چند مرحله ای:

به اقتضای خصوصیات جامعه‌ی موضوع تحقیق، گاهی نمونه‌ی مورد نظر در چند مرحله برگزیده می‌شود. در این روش از جامعه Nنفری، نمونه ای به تعداد n۱ انتخاب می‌کنیم، سپس از میان n۱ نفر، گروه کوچک‌تری به تعداد n۲ برمی گزینیم، تا نمونه‌ی کافی و مناسب از لحاظ تعداد و سایر خصوصیات تعیین شود. بدین ترتیب نمونه گیری دو مرحله ای، سه مرحله ای، … و چند مرحله ای انجام داده‌ایم.

  • نمونه گیری متوالی:

در برخی از مطالعات به جهت تداوم کار تحقیق و دگرگونی‌هایِ پدیده‌ی مورد نظر، نمونه گیری توالی پذیر است.

۲- نمونه گیری غیر تصادفی (اتفاقی)

الف: نمونه گیری غیر تصادفی ساده:

در این روش، از نمونه‌هایی که به فوریت در دسترس است، استفاده می‌شود. این روش چندان قابل اعتماد نیست و نتایج آن فقط به افرادی که بررسی شده‌اند، قابل تعمیم است. این نوع نمونه گیری، انباشته یا کومه ای نیز نامیده می‌شود.

ب: نمونه گیری غیر تصادفی سهمیه ای:

در این روش محقق، افراد یا گروه‌هایی را که در دسترس هستند، بر مبنای یک سلسله معیارهای مشخص (سهمیه) انتخاب می‌کند.

ج: نمونه گیری غیر تصادفی هدفمند یا قضاوتی:

نوعی نمونه گیری است که در آن افراد نمونه، از میان افرادی انتخاب می‌شوند که دارای خصوصیات تعریف شده ای می‌باشند. عده ای، اصطلاح “نمونه گیری قضاوتی” را برای مواردی به کار برده‌اند که اعضای نمونه، بر اساس داوری پژوهنده انتخاب می‌شوند.

مزایای نمونه گیری -انواع نمونه گیری

  • تقلیل هزینه: اگر داده‌ها فقط از نسبت کوچکی از توده جامعه تامین شوند مسلما هزینه تهیه آنها به مراتب کمتر از سرشماری است. در جامعه‌های بزرگ نتایجی که از طریقه نمونه گیری بدست می‌آیند آن قدر دقیق هستند که می‌توان آنها را به عنوان نتایج خود جامعه مورد استفاده قرار داد.
  • سرعت بیشتر: چون حجم نمونه کمتر از حجم جامعه در سرشماری است، جمع آوری و تلخیص داده‌ها با سرعت بیشتر ، یعنی با وقت کمتری انجام می‌شود.
  • قدرت عمل بیشتر: در برخی از نمونه گیری‌ها که وجود افراد متخصص و آموزش دیده و همچنین وسایل اندازه گیری و انجام آزمونهای دقیق برای تهیه داده‌ها ضروری است مسلما به علت کمبود این امکانات ، انجام سرشماری عملا غیر ممکن است.
  • صحت عمل بیشتر: چون برای انجام یک نمونه گیری به دلیل حجم کار کمتر ، امکان آموزش افراد برای تهیه پرسشنامه و انجام مصاحبه‌ها وجود دارد، لذا صحت عمل در نمونه گیری بیشتر از سرشماری است.
  • حفظ واحدهای جامعه: در بعضی از جامعه‌ها امکان انجام سرشماری نیست و ناگزیریم برای بررسی مشخصه مورد نظر از نمونه گیری استفاده کنیم.

چه روش نمونه گیری را باید بکار برد؟

تعیین طرحی از نمونه گیری که باید به کار برد و انتخاب کردن حجمهای نمونه‌ای ، از موضوعهای کلیدی در طرح ریزی یک بررسی هستند. انتخاب یک روش نمونه گیری مناسب مبتنی بر عاملهایی از قبیل ساختار جامعه ، نوع اطلاع مورد جستجو ، و تسهیلات اداری و پرسنل موجود برای اجرای بررسی است. در رابطه با انتخاب روش نمونه گیری مناسب ، حجم نمونه مورد نیاز با مشخص کردن یک درجه دقت مطلوب برای برآوردها تعیین می‌شود. آنگاه باید این موضوع را هم تحقیق کرد که آیا بودجه‌ای که به بررسی اختصاص داده شده است، امکان تهیه این حجم نمونه را می‌دهد.

ادمین

حدود 6 سالی هست که در زمینه آموزش رشته مدیریت به صورت تخصصی فعالیت می کند و علاقه زیادی به کسب تجربه در زمینه بازاریابی اینترنتی و تجارت الکترونیک دارد، یک کارآفرین خستگی ناپذیر است و با انرژی حیرت انگیزی تمام قسمت های کالج مدیریت را توسعه می دهد، به سبک حرفه ای و انحصاری خود زندگی می کند و خط فکری خاصی را همیشه دنبال می کند، او رفتار هایی کاملا متفاوت نسبت به سایر مدیرانی که تا به حال دیده اید دارد...

نوشته های مشابه

جذب مشتری

جذب مشتری ، به دلیل رقبای قدیمی و جدیدی که هر روز بر تعداد آنها افزوده می‌شود، آشنایی با روش‌های…

نمونه گیری تصادفی چیست؟

نمونه گیری تصادفی چیست؟ ، در نمونه گیری تصادفی هر یک از عناصر جامعه ی مورد نظر برای انتخاب شدن،…