اینستاگرام کالج مدیریت را دنبال کنید
/ در مدیریت / توسط
آخرین زمان ویرایش:

ابزار تفکر استراتژیک

زمان مطالعه: ۴ دقیقه

تفکر استراتژیک چیست؟

ابزار تفکر استراتژیک یکی از اصطلاحات جدید در دنیای استراتژی ،  تفکر استراتژیک است. در رابطه با علل مطرح شدن تفکر استراتژیک ، می­ توان به رویکردهای نوین استراتژی ها اشاره نمود. محیط کسب و کار امروز با ویژگی هایی همچون تغییرات پیچیده و غیر خطی، تحولات ناپیوسته و جهشی، تغییرات پی درپی پارادایم ­ها و رقابت بدون حیطه بندی قابل تعریف است و این خصوصیات صحت پیش بینی محیط آینده را به شدت تضعیف می ­کند.

مبنای برنامه­ ریزی استراتژیک ، پیش بینی محیط (فرصت ها و تهدیدات) آینده است و در جایی که بین پیش بینی (در زمان برنامه ریزی) و واقعیت (در زمان اجرا) تفاوت زیادی وجود داشته باشد، اثر بخشی آن از بین می­ رود.  برنامه ریزی استراتژیک به محیطی با ثبات و پایدار، عوامل محیطی در تعادل با تغییرات پیوسته، کنش و واکنش قابل فهم و قابل پیش بینی نیاز دارد و در فقدان چنین شرایطی از کارکرد موثر باز می ­ماند. شرایط محیط امروز کسب و کار برای برنامه ­ریزی استراتژیک مناسب نیست.

با افزایش مشکلات و پیچیده شدن سازمان ها، نیاز به ارائه راه حل های بهتر و استفاده از ابزارهای قدرتمند تر از برنامه ­ریزی استراتژیک ، خود نمایی می ­کند چرا که مدیران با تفکر استراتژیک با فهم و درک بهتر از برنامه استراتژیک، عملکرد مؤثرتری خواهند داشت. می ­توان گفت تفکر استراتژیک به عنوان مکملی برای برنامه ­ریزی استراتژیک، رویکرد مناسب “راهبری” سازمان شمرده می­ شود و می ­تواند در جهت مقابله سیستماتیک با معضلات، درک فرصت ها،  تخصیص بهینه منابع کمیاب و دستیابی به نتایج مورد نظر کمک نماید.

هنوز هیچ تعریف مشخص و همه پذیری برای این اصطلاح وجود ندارد، از این رو بهتر است ابتدا به جای تعاریف، به ماهیت و ویژگی های تفکر استراتژیک پرداخته و بدین ترتیب تلاش شود تا نمای صحیحی از این رویکرد تصویر گردد.

هنری مینتزبرگ تفکر استراژیک را یک نمای یکپارچه از کسب و کار در ذهن می­ داند. گری هامل آن را معماری هنرمندانه استراتژی بر مبنای خلاقیت و فهم کسب و کار توصیف می­ کند.

از دیدگاه ماهوی تفکر استراتژیک یک بصیرت و فهم است. این بصیرت کمک می کند تا در شرایط پیچیده کسب و کار :

  • واقعیت های بازار و قواعد آن به درستی شناخته شود.
  • ویژگی های جدید بازار زودتر از دیگران کشف شود.
  • جهش های(ناپیوستگی های) کسب و کار درک شود.
  • برای پاسخگویی به این شرایط راهکارهای بدیع و ارزش آفرینی خلق شود.

همچنین ناپیر و البرت سه جنبه برای تفکر استراتژیک قائل هستند:

  • گستردگی حوزه مورد توجه فرد به هنگام تفکر در خصوص مسائل سازمانی
  • افق زمانی در تصمیمات
  • افراد کلیدی که در سازمان از قابلیت تفکر استراتژیک بهره مند هستند و همچنین میزان استفاده آنها از سیستم های رسمی برنامه ­ریزی

بن معتقد است درک مفهوم تفکر استراتژیک  نیازمند رویکردی دو گانه است که از یک سو ویژگی های فرد دارای قابلیت تفکر استراتژیک را شناسایی کرده و از سوی دیگر فرایندها و بسترهای سازمانی حاکم بر فرد را مورد بررسی قرار دهد.

خانم جین لیدکا استاد دانشگاه داردن معتقد است گرچه تفکر استراتژیک از افراد آغاز می­ شود اما آنها نیازمند بهره مندی از بستر سازمانی حامی تفکر و گفتمان استراتژیک در فضای سازمان هستند که بنیانی است برای خلق استراتژی های نو و قادر است قواعد رقابت را تغییر و چشم انداز کاملاً متفاوت از وضع موجود را ترسیم نماید.

بنابراین تفکر استراتژیک مستلزم صرف وقت، بینش، صبر و فداکاری است، ولی در بلند مدت سود زیادی دارد. متعهد بودن به برنامه­ های بلند مدت، سرمایه گذاری در راه­ های جدید و بهتر، سرمایه گذاری در رشد و توسعه تیم متعهد و خوب آموزش دیده، حمایت از نوآوری و همچنین خدمت به مشتری ( یا جامعه ) که موجب تداوم کار می­ شود، سلامت و بقای سازمان را به همراه دارد.

تفکر استراتژیک طرح ریزی اقدامات بر اساس یادگیری های جدید است. تفکر استراتژیک یک فرآیند مداوم است که هدف آن رفع ابهام و معنا بخشیدن به یک محیط پیچیده می ­باشد. این فرایند تجزیه و تحلیل موقعیت و همچنین ترکیب خلاقانه نتایج تحلیل در قالب یک برنامه استراتژیک موفقیت آمیز را در بر می­ گیرد .

تفکر استراتژیک از طریق تشخیص و تقویت فعالیت هایی که ارزش­ های منحصر به فردی برای مشتری ایجاد می­ کنند، مزیت رقابتی می ­آفریند. این کار از طریق فهم قواعد بازار و پاسخگوئی خلاقانه به آن انجام می ­شود و این امر در محیط ناپایدار و متحول کسب و کار ، یک رویکرد بی نظیر است.

منظور از تفکر استراتژیک ، پیش بینی آینده نیست بلکه تشخیص زود هنگام بازار و دیدن فرصت هایی است که دیگران آن را نمی­ بینند. آنچه که مشخص است تفکر استراتژیک مبنای چشم انداز سازمان است و استراتژی سازمان را در جهت آن به حرکت در می ­آورد. تأکید بر این نکته ضروری است که داشتن تفکر استراتژیک منحصر به اجرای چند قدم ساده نیست.

سئو سایت قوی ندارید بهتر است از امکانات سئو سایت کلینیک کسب و کار استفاده کنید.

خود ارزیابی تفکر استراتژیک

از این ابزار برای ارزیابی توانمندی‌های تفکر استراتژیک استفاده کنید. هر یک از گزینه‌ها را(در جدول روبه‌رو) بخوانید و نظر خود را از «به‌ندرت» معادل عدد (۱) تا «همیشه» معادل عدد (۵) مشخص کنید. پاسخ‌هایتان را بر اساس رفتار واقعی خود در موقعیت کاری علامت بزنید. به این ترتیب ارزیابی دقیقی از مهارت‌های خود خواهید داشت.(جدول خودارزیابی)

ابزار تفکر استراتژیک

ابزار تفکر استراتژیک – کالج مدیریت

نوشته های مشابه

سرمایه فکری چیست؟

تعریف سرمایه فکری چیست؟ سرمایه فکری ارزش دانش کارکنان یک شرکت یا سازمان، آموزش‌های تجاری و هر اطلاعات اختصاصی که…

تعهد سازمانی

تعهد سازمانی ، مشارکت کارمندان در مأموریت و چشم‌اندازِ یک سازمان و انواع تعهد سازمانیِ کارکنان مسائلی هستند که همچنان…