اینستاگرام کالج مدیریت را دنبال کنید
/ در بازاریابی / توسط

سرمایه اجتماعی

زمان مطالعه: ۵ دقیقه

سرمایه اجتماعی ، در سال های اخیراهمیت سرمایه ی اجتماعی به مثابه یک دارایـی نامـشهود سـازمانی، مـورد توجه علاقه مندان مباحـث سـازمان و مـدیریت بـوده اسـت. “سرمایه ی اجتماعی” منابعی است که در شبکه های کسب وکار یا درون شبکه های فردی به وجود می آید. این منابع شامل اطلاعات، اندیشه ها، راهنمایی ها، فرصت هـای کـسب وکـار، سرمایه های مالی، قدرت و نفوذ، پشتیبانی احساسی، خیرخواهی، اعتماد و همکاری هستند. کلمه ی “اجتماعی” در عنوان سرمایه ی اجتماعی، دلالـت بـر ایـن دارد کـه ایـن منـابع، خود دارایی های شخصی محسوب نشده و هیچ فردی به تنهـایی مالـک آنهـا نیـست. ایـن منابع در دل شبکه های روابط قرار گرفته اند. هیچ عضوی از گروه حق مالکیت خـصوصی بـر سـرمایه ی اجتمـاعی را نـدارد.

تمـامی اعـضای شـبکه صـرف نظـراز آنکـه در خلـق ســرمایه ی اجتماعی مشارکت دارند یـا نـه، مـی تواننـد بـه منـابع دسـتیـابی داشـته باشـند . اسـتفاده از سرمایه ی اجتماعی حالت رقابتی ندارد یعنی با استفاده ی یک فرد از آن، امکان دسـت یـابی سایر افراد محدود نمی شود؛ درست برخلاف کالای خصوصی کـه اسـتفاده از آن منحـصر به فرد بوده و با استفاده ی یک نفر، سایر افـراد شـبکه از روابـط یادشـده محـروم مـی ماننـد.

سرمایه‌ اجتماعی چیست؟

«سرمایه‌ اجتماعی»، مجموعه‌ای از موهبت‌ها و امتیازاتِ اجتماعی است که ابعاد و مؤلفه‌های فراوانی دارد و متناسب با فرهنگِ بومی یا ملّیِ هر جامعه‌ای، به تسهیل و تشدیدِ همگراییِ میانِ افراد و گروه‌های آن جامعه می‌انجامد و افراد و گروه‌ها را قادر می‌سازد تا با یکدیگر کار کنند.

واژه ی “سرمایه” دلالت بر این دارد که سرمایه ی اجتماعی همانند سـرمایه ی انـسانی یـا سرمایه ی اقتصادی ماهیتی زاینده یا مولد دارد؛ یعنی ما می توانیم ارزش ایجاد کنیم، کارهـا را انجام دهیم، به اهداف مان دست یابیم، ماموریت هایمان را در زندگی به اتمام رسانیم و به سهم خویش به دنیایی که در آن زندگی می کنیم، کمک کنیم.

تعاریف متعددی از سرمایه ی اجتماعی در حوزه هـای گونـاگون توسـط افـراد مختلـف ارایه شده است که به عنوان نمونه می توان به موارد زیر اشاره کرد:

– فوکویاما: سرمایه ی اجتماعی عبارت است از توانایی هـای افـراد بـرای کـار کـردن بـا یکدیگر، به منظور دستیابی به اهداف مشترک در گروه هـا و سـازمان هـا.

– پورتز: منظور از سرمایه ی اجتماعی قابلیت افراد برای در اختیار داشتن منابع کمیاب به واسطه ی عضویت در شبکه ها یا ساختار اجتماعی وسیع تر، است.

– پوتنام (۱۹۹۳)، اعتقاد دارد که رفتارهایی از قبیل همکاری، مشارکت، فـارغ از خـود بودن که توسط افراد نشان داده می شود بـه ایجـاد اعتمـاد، محبـت و درک مـشترک، میـان آنها کمک کرده و در ایجاد و ارتقای سرمایه ی اجتماعی، اثرگذار است.

اگر بخواهیم سرمایه ی اجتماعی را در ارتباط با سازمان تعریف کنیم، می توان آن را بـه منزله ی ساختار شبکه ای بر مبنای رابطه ی غیررسمی میان اعضای سازمان با توجه به اینکـه میـان آنهـا اعتمـاد وجـود دارد، تعریـف کـرد. اعتمـاد، انتظارهـا و تعهـدهای دوجانبـه ی مکانیزم های غیررسمی ای را ایجاد می کند که به اعضای سازمان اجازه می دهد تـا از آن بـه منزله ی ابزاری در راستای درک بهتر و آسـان تـر اهـدافشـان اسـتفاده کننـد. بـه عقیـده ی ناهاپیـت و قوشـال، سـازمان هـایی کـه دارای سـطوح بـالایی از سرمایه ی اجتماعی هستند، احتمال دارد تا ن سبت به رقبایشان، با سـطوح بـه نـسبت پـایین تـر سرمایه ی اجتماعی، موفق تر باشند.

 

سرمایه اجتماعی

سرمایه اجتماعی – کالج مدیریت

ابعاد سرمایه اجتماعی

دسته بندی های گوناگونی از ابعاد سرمایه ی اجتماعی انجام شده اسـت کـه بـرای نمونـه  می توان به موارد زیر اشاره کرد:

 ابعاد سرمایه ی اجتماعی از دیدگاه ناهاپیت و قوشال

ناهاپیپ و قوشال سه بعد برای سرمایه ی اجتماعی درنظر می گیرنـد: سـاختاری، شناختی، رابطه ای. ناهاپیت و قوشال بیـان مـی دارنـد که یک سازمان می تواند ارایه دهنده ی محیط نهادیای باشد که بـرای توسـعه ی سـرمایه ی اجتماعی سازنده است. آنها بیان می دارند که ترکیب و مبادله ی دانش هنگـامی کـه افـراد با هـم در ارتبـاط هـستند (سـرمایه سـاختاری)، روابـط قـوی و مثبـت بـا یـکدیگـر دارنـد (سـرمایه ی رابطـه ای) و توانـایی درک و بـه کـارگیری دانـش را دارنـد (سـرمایه شـناختی) می تواند آسان شود.

ابعاد سرمایه ی اجتماعی از دیدگاه گروه کندی دانشگاه هاروارد

دسته بندی دیگری از ابعاد  سرمایه ی اجتماعی توسط گروه «کندی» در دانشگاه هاروارد انجام شده است. این گروه مطالعاتی، ابعاد زیـر را شناسـایی کـرده انـد: ۱- قابلیـت اعتمـاد، ۲- مشارکت و رهبری مدنی، ۳- بخشش و روحیه ی داوطلبی، ۴- توانایی برقراری روابط اجتمــاعی غیررســمی، ۵- تنــوع در معاشــرت هــا و دوســتی هــا، ۶- مــشارکت سیاســی، ۷- مشارکت مذهبی، ۸- عدالت در مشارکت مدنی

لازم به یادآوری است که در این پژوهش برای اندازه گیری مرتبه ی سرمایه ی اجتماعی افراد از الگوی گروه کندی (پنج بعـد اول) اسـتفاده شـده اسـت . علـت انتخـاب ایـن الگـو جامعیت و وضوح ابعاد آن بوده و علت انتخاب پنج بعد اول به دلیل انجام این پـژوهش در محیط سازمان بوده و در عمل سه بعد آخراز موضوعیت خارج می شوند.

عوامل تشکیل دهنده سرمایه اجتماعی

عوامل ساخت سرمایه اجتماعی را به چهار دسته تقسیم کرده اند :

۱ . عوامل نهادی : نهاد به معنای قانون ، رسم ، عرف ، عادت و یا سازمانی است که در زندگی سیاسی یا اجتماعی مردم ، مؤثّر واقع می شود ونظام هدف داری را در جهت رفع نیازهای یک اجتماعِ سازمان یافته ، ایجاد می کند ، مانند : دولت که از طریق وضع قوانین و ایجاد نظام هدفدار ، موجب تشکیل سرمایه اجتماعی می شود .

۲ . عوامل خودجوش : هنجارهایی که به صورت خودجوش ، به جای قانون و دیگر نهادهای رسمی ، از کُنش های متقابل اعضای یک اجتماع به وجود می آیند و ناشی از انتخاب های تعمّدی نیستند ، در این دسته قرار می گیرند .

۳ . عوامل بیرونی : منظور از این دسته عوامل ، هنجارهایی هستند که از جایی ، غیر از همان اجتماعی که در آن به کار رفته اند ، سرچشمه می گیرند ، همچون : دین ، مذهب ، ایدئولوژی و فرهنگ یا تجربه مشترک تاریخی .

۴ . عوامل طبیعی : در این گروه ، دو دسته از عوامل : «روابط خویشاوندی» و «همبستگی های قومی و نژادی» قرار می گیرند.

ادمین

حدود 6 سالی هست که در زمینه آموزش رشته مدیریت به صورت تخصصی فعالیت می کند و علاقه زیادی به کسب تجربه در زمینه بازاریابی اینترنتی و تجارت الکترونیک دارد، یک کارآفرین خستگی ناپذیر است و با انرژی حیرت انگیزی تمام قسمت های کالج مدیریت را توسعه می دهد، به سبک حرفه ای و انحصاری خود زندگی می کند و خط فکری خاصی را همیشه دنبال می کند، او رفتار هایی کاملا متفاوت نسبت به سایر مدیرانی که تا به حال دیده اید دارد...

نوشته های مشابه

دلایل شکست کارآفرینان در کسب و کار

۱۰ دلیل شکست کارآفرینان در کسب و کار ۱. عدم نظرخواهی و مشورت از افراد حرفه‌ای دلایل شکست کارآفرینان در…