اینستاگرام کالج مدیریت را دنبال کنید
/ در استارت آپ / توسط
آخرین زمان ویرایش:

کسب و کار اجتماعی

زمان مطالعه: ۶ دقیقه

کسب و کار اجتماعی چیست؟

کسب ‌و‌ کار اجتماعی ، فعالیتی است که آرمان مهم و اولیه راه اندازی آن، مسئله ای اجتماعی بوده‌ است؛ در واقع یک کسب و کار اجتماعی شکل می گیرد تا یک یا چند معضل اجتماعی مانند:  کودکان کار، نیازمندان جامعه، اعتیاد، بیکاری و… را برطرف کند و همچنین می‌تواند بخشی از سود بدست آمده از امور و ارائه خدمات خود را بین سهام‌ داران خود توزیع کند. در حقیقت کسب و کار اجتماعی یکی از بخش های کارآفرینی اجتماعی به شمار می آید.

انواع کسب و کار اجتماعی

کسب و کار اجتماعی نوع اول

کسب‌و‌کاری که مالکیت آن را افرادی داشته باشند که فقیر نیستند.
زمانی یک کسب‌و‌کار، اجتماعی محسوب می‌شود که هر سه خصوصیت ذکر شده در بالا را باهم داشته باشد. ولی در اینجا تأکید بر عدم تقسیم سود میان سهامداران است.
در این نوع از کسب‌و‌کار اجتماعی هر یک از سهامداران می‌تواند هر زمان که خواست اصل سرمایه خود را دریافت کند و هیچ سودی به او تعلق نمی‌گیرد.

کسب و کار اجتماعی نوع دوم

کسب و کاری که فقرا، مالک آن هستند.
در صورت تقسیم سود میان صاحبانش -که همگی افراد فقیری هستند- یک کسب‌و‌کار اجتماعی محسوب می‌شود.
یعنی شرط سوم تنها برای کسب و کارهایی که مالکیت آنها را فقرا دارند قابل اغماض است و با تقسیم سود میان صاحبانش، از دامنه کسب و کارهای اجتماعی خارج نمی‌شود؛ دلیل این موضوع این است که تقسیم سود در این حالت، فقر را برطرف می‌کند که یکی از مشکلات اجتماعی است.
می‌توان گفت کسب و کارهایی که مالکان آن، فقرا هستند در صورتی‌که از لحاظ اقتصادی خودگردان باشند، کسب‌و‌کاری اجتماعی محسوب می‌شوند زیرا هدف اجتماعی که برطرف کردن فقر است در ذات آن‌ها نهفته‌ است.

در واقع می‌توان گفت یک کسب‌و‌کار اجتماعی از کسب‌و‌کارهای تجاری و خیریه‌ها متمایز است؛ زیرا بر خلاف کسب‌و‌کارهای تجاری که هدف اصلی آن‌ها کسب سود اقتصادی حداکثری برای صاحبانشان است، یک کسب‌و‌کار اجتماعی دارای هدف اصلی اجتماعی است و بر خلاف سازمان‌های خیریه که برای ادامه حیات خود و ارائه خدمات اجتماعی به کمک‌ها و هدایای دیگران وابسته هستند، یک کسب و کار اجتماعی از لحاظ اقتصادی خودگردان است و باید از طریق تجارت (فروش محصولات/خدمات) حداقل تمامی هزینه‌های خود را پوشش دهد.

۷ اصل در کسب‌و‌کارهای اجتماعی

  1. هدف کسب‌و‌کار اجتماعی، غلبه بر یک یا چند مشکل اجتماعی نظیر: فقر، آموزش، بهداشت، محیط زیست و … می‌باشد و کسب‌و‌کار اجتماعی برای کسب سود حداکثر ایجاد نشده‌ است.
  2. کسب‌و‌کار اجتماعی باید از لحاظ اقتصادی و مالی، پایدار و خودگران باشد.
  3. سرمایه‌گذاران، فقط به همان میزان که سرمایه‌گذاری کرده‌اند را می‌توانند دریافت کنند و هیچ سودی به آن‌ها پرداخت نمی‌شود.
  4. تمامی سودی که در کسب‌و‌کار اجتماعی حاصل می‌شود باید برای گسترش و بهبود اثرگذاری اجتماعی در همان کسب‌و‌کار اجتماعی یا کسب‌و‌کار اجتماعی دیگر، سرمایه‌گذاری شود.
  5. یک کسب‌و‌کار اجتماعی نسبت به محیط‌زیست، دغدغه دارد و فعالیت‌های آن نباید آثار منفی زیست‌محیطی داشته باشد.
  6. افرادی که در کسب‌و‌کار اجتماعی فعالیت می‌کنند، باید از حقوق برابر با سایر کسب‌و‌کارها و حتی بهره‌مند از  شرایط کاری بهتر، باشند.
  7.  انجام کسب‌و‌کار اجتماعی، باید همراه با لذت باشد.

چطور یک کسب و کار اجتماعی راه اندازی کنیم؟

۱) یک مسئله اجتماعی را انتخاب کنید

اکثر کارآفرینان اجتماعی از یک موضوع یا نیاز به خصوص الهام می‌گیرند. شما هم ممکن است بر اساس تجارب شخصی خود نیاز شدیدی را در زندگی خود احساس کنید و بخواهید آن را برطرف کنید؛ البته این لازم است که نیازهایی را انتخاب ‌کنید که برای بسیاری از افراد دیگر جامعه هم اهمیت داشته باشد. به عنوان مثال، بازیافت زباله‌ها برای خیلی از مردم اهمیت دارد از این رو یک شرکت بازیافت زباله که می‌خواهد به کاهش حجم بطری‌های پلاستیکی در محل دفن زباله کمک ‌کند، می‌تواند با افراد دغدغه مند زیادی در این مسیر همراه شود و درعین‌حال تأثیر مثبت بزرگ‌تری بر محیط زیست بگذارد.

 

کسب و کار اجتماعی

کسب و کار اجتماعی – کالج مدیریت

 

۲) به بررسی مسئله بپردازید

شما  باید درک کاملی از ماهیت کاری که می خواهید شروع کنید، داشته باشید، پس نیاز است که حتماً برای تحقیق و بررسی وقت کافی بگذارید. مشخص کنید که بازار هدفتان چیست و ببینید چه پیش زمینه‌ای درمورد آن دارید؟ ببینید اصلاً نیازی برای محصول یا خدمات شما وجود دارد؟ فضای رقابتی در بازار هدفتان چگونه است و شما چطور می‌توانید در آن متمایز عمل کنید و چه ارزشی قرار است به مشتریان خود ارائه دهید؟

با انجام تحقیق و آنالیز در بازار، مطالعات امکان ‌سنجی، تحلیل صنعتی و … می توانید ایده‌تان را  اعتبارسنجی کنید و قابلیت‌های آن را بسنجید.

۳) دیدگاه جهانی داشته باشید

حتی اگر مساله اجتماعی مد نظر شما جنبه محلی داشته باشد، بازهم بهتر است که نگاه فراتری داشته باشید. شما منابع بسیاری همچون وب‌سایت‌های بین‌المللی، شبکه‌های اجتماعی، رویدادها و جلسات کارآفرینی، رسانه‌های سنتی و … در دسترس دارید. از این فرصت‌ها و منابع می‌توانید برای کشف نوآوری‌های اجتماعی در سراسر جهان استفاده کنید و نگاهی به فراتر از صنعت خود داشته باشید.

۴) ساختارهای قانونی کسب و کار خود را بشناسید

ساختار قانونی کسب و کارتان می‌تواند بر ساختار، نحوه اداره، مالیات، مقررات، توانایی جذب سرمایه و همکاری با شرکایتان تأثیر بگذارد. بنابراین پیش از اینکه در این باره تصمیم بگیرید، تحقیقات لازم را انجام دهید، از تجربیات کارآفرینان دیگر استفاده کنید و درمورد انتخاب ساختار قانونی برای کسب و کار دارای هدف اجتماعی بیشتر مطالعه کنید.

۵) یک طرح کسب و کار محکم ایجاد کنید

پس از انجام تحقیقات کامل، وقت آن است که تحقیقاتتان را به یک طرح کسب و کار تبدیل کنید. طرح کسب و کار شما باید شامل اهداف کسب و کارتان، راهکارهای مؤثر و اقداماتی برای دستیابی به موفقیت باشد، مثلاً:

  • محصول یا خدماتی که ارائه می دهید را به طور واضح و شفاف تعریف کنید.
  • اهداف اجتماعی خود را مشخص کنید.
  • طرح کسب و کار شما باید ترکیبی از اهداف اجتماعی و تجاری را در بر بگیرد. و باید ابزاری‌های سنجش موفقیت از نظر تجاری و اجتماعی را تعیین کند.
  • مشخص کنید مشتریانتان چه کسانی هستند و برای رسیدن به آن‌ها چه برنامه‌ای دارید.
  • کانال‌های بازاریابی که قصد استفاده از آن‌ها را دارید مشخص کنید.
  • برنامه عملیاتی‌تان شامل محل استقرار استارتاپ، اعضای تیم و روند کاری‌تان را تعیین کنید.
  • طرح مالی کسب و کارتان شامل هزینه‌های راه اندازی استارتاپ، درآمدهای پیش‌بینی‌شده، مخارج و جریان نقدینگی استارتاپ خود را نیز باید مشخص کنید.

۶) گزینه‌های تامین سرمایه را بررسی کنید

یکی از بزرگترین چالش‌هایی که معمولاً اغلب کارآفرینان با آن مواجه می شوند یافتن سرمایه گذار و جذب سرمایه مورد نیازشان به خصوص در شروع کسب و کارشان است. این چالش برای کارآفرینان اجتماعی کمی جدی‌تر است. زیرا کسب و کارهای اجتماعی نسبت به دیگر کسب و کارها پیچیدگی بیشتری دارند و نیازمند زمان بیشتری برای رشد هستند.

۷) از حمایت منتور‌ها غافل نشوید

برقراری ارتباط با یک منتور کسب و کار از ابتدای کار اهمیت و تاثیر زیادی در کسب و کار شما خواهد داشت. منتور، فرد باتجربه‌ای در عرصه کسب و کار است که می تواند تجربیات خود را در اختیار شما قرار دهد، وقتی یک کارآفرین جوان و تازه کار از حمایت و مشاوره یک منتور برخوردار شود، می‌تواند به خوبی با موانع و چالش‌های کسب و کار خود آشنا شود و شانس موفقیت بیشتری پیدا کند.

۸) در انتخاب اعضای تیم خود دقت کنید

انتخاب و استخدام افراد مناسب برای کسب و کار اجتماعی تفاوت چندانی با دیگر کسب و کارها ندارد و از همان اصولی پیروی می کند که دیگر استارتاپ ها و کسب و کارها بدان عمل می‌کنند. تنها تفاوتی که دارد در این است که کار کردن برای کسب و کاری با مأموریت اجتماعی، به تعهد بیشتری نیاز خواهد داشت، و افرادی که قرار است استخدام شوند باید دقیقاً بداند چه انتظاری از آن‌ها دارید. این انتظار می‌تواند شامل انعطاف پذیری در دریافت حقوق، ساعات کاری طولانی‌تر یا تغییراتی در سبک زندگی آن‌ها باشد.

۹) یک فرهنگ سازمانی تعریف کنید

هر کسب و کار و استارتاپی برای تداوم خود نیاز به یک فرهنگ سازمانی دارد. برای یک کسب­ و کار اجتماعی که سعی در تحقق ارزشی ترکیبی (اجتماعی و تجاری) دارد، لازم است که یک فرهنگ ترکیبی از هر دو ارزش تعریف شود.

۱۰) کسب و کار خود را به سطح جهانی برسانید

اگر کسب و کار شما بنیان محکمی داشته و در حال ارزش آفرینی اقتصادی و اجتماعی باشد، شاید وقت آن است که درباره کسب و کارتان در سطح جهانی اطلاع رسانی کنید. این می‌تواند مزایای بسیاری مثل جذب حمایت مالی بیشتر، فرصت­‌هایی برای گسترش اثرگذاری مثبت و … را برای استارتاپ شما به همراه داشته باشد.

ادمین

حدود 6 سالی هست که در زمینه آموزش رشته مدیریت به صورت تخصصی فعالیت می کند و علاقه زیادی به کسب تجربه در زمینه بازاریابی اینترنتی و تجارت الکترونیک دارد، یک کارآفرین خستگی ناپذیر است و با انرژی حیرت انگیزی تمام قسمت های کالج مدیریت را توسعه می دهد، به سبک حرفه ای و انحصاری خود زندگی می کند و خط فکری خاصی را همیشه دنبال می کند، او رفتار هایی کاملا متفاوت نسبت به سایر مدیرانی که تا به حال دیده اید دارد...

نوشته های مشابه

زنجیره ارزش چیست؟

زنجیره ارزش چیست؟ ، اگر به دنبال راهی هستید که بر رقبایتان پیروز شوید، یکی از ارزشمندترین ابزارها در جهان…

ووکامرس چیست؟

ووکامرس چیست؟ ، امروزه عمدۀ کسب و کارها به‌دنبال وارد کردن کسب و کار خود به فضای اینترنت هستند. یک…