اینستاگرام کالج مدیریت را دنبال کنید
/ در مدیریت / توسط
آخرین زمان ویرایش:

اختیارات سازمانی

زمان مطالعه: ۴ دقیقه

اختیار چیست؟

اختیارات سازمانی ، هرگاه وجودی با اراده ی خود و مستقل از محیط عمل کند، و این عملکرد او تصادفی نباشد، به این خاصیت حاکم بر وجود اختیار می گویند.

    عملکرد یک وجود حداکثر در سه حالت بحث می شود:

  1. جبر
  2. تصادف
  3. اختیار

     هرگاه وجودی در جبر نباشد و عملش تصادفی نیز نباشد، مختار است. (ذات اختیار فراتر از وصف است و به همین دلیل معمولاً با سلب امکان حالات دیگر به آن اشاره می شود)

سازمان چیست؟ -اختیارات سازمانی

سازمان، نهادی اجتماعی است که هدفی مشخص را دنبال می‌کند. به عبارت دیگر، سیستمی است با مرزهای معین که به سبب داشتن ساختاری آگاهانه، فعالیت‌هایی را انجام می‌دهد. یک نهاد مستقل است که ماموریت خاصی دارد و می‌تواند با نیت انتفاعی یا غیرانتفاعی تاسیس شده باشد و یک ماهیت اجتماعی دارد که دارای ساختار، اهداف و مرز مشخصی است.

انواع اختیارات سازمانی

  • اختیار در سارمان از بالا به پایین تفویض و در بین کارکنان زیر دست تقسیم می‌شود،در صورتی که که مسئولیت درست برعکس آن، از پایین به بالاست،
  • مدیر ممکن است مسئولیت‌ها را به زیر دست محول و اختیار را تفویض نماید، به هر حال این مدیران هستند که در قبال اختیارات واگذار شده به زیر دستان مسئولند.
  • هرگاه مدیری، مسئولیت چیزی را به کسی واگذار نماید، خود نیز در مقابل این واگذاری مسئول می‌باشد. وقتی مدیری تفویض اختیار می‌کند حق تصمیم گیری مواردی که تفویض کرده از او سلب می‌شود. اما در قبال نحوه استفاده از اختیارات محوله مسئول استمسئولیت او کنترل اختیار محوله به زیر دستان می‌باشد،
  •  مسئول دانستن فردی در برابر حوادث ناشی از عوامل کنترل ناشدنی، امری غیر منطقی می‌باشد.
  • افراد می توانندبه حق،تنها از اختیاری که به آنان داده‌شده، استفاده کنند، و اختیار مزبور باید معادل مسئولیت فردباشد، نه کمتر نه بیشتر.
  • بدون تفویض اختیار و واگذاری مسئولیت، افراد گمان می‌کنند که وظایفشان عین وظایفی است که دیگران تصور می کنندبدین ترتیب کارهایی که ضروری ولی بدون جاذبه هستند،به انجام نخواهد رسید. این کار موجب می‌شود فقط مدیریت ارشد تصمیم گیری کند و منجر به افزایش حجم کاری مدیریت و ایجاد احساس عدم اعتماد در بین نیروی کار می‌شود.

 اهمیت «اختیار»

اهمیت «اختیار» به دو لحاظ قابل بررسی است:الف به لحاظ مدیر:

نتایج تحقیقات نشان می دهد که مهم ترین ویژگی مدیریت در وابستگی متقابل عناصر مختلف سازمانی است.

مدیر درون شبکه ای از موقعات و خواسته ها قرار دارد: رفتار مورد انتظار همتایان از مدیر، انتظارات زیردستان از مدیر، رفتار موردانتظار بالادستان از مدیر، انتظارات مدیران از همتایان و مانندآن ها رمز موفقیت مدیر به مقدار زیادی به زیردستان، همتایان وبالادستان وابسته است، برخلاف بعضی از متخصصان (مثل پزشکان وریاضی دانان) که موفقیتشان به اهتمام و معلومات خودشان بستگی دارد.

جایگاه مدیر گرچه او را به اختیار مجهز می کند، اما استفاده ازاختیار، لازمه اش برقراری روابط با عناصر اثرگذار در موفقیت مدیرمی باشد به لحاظ کارکرد: اختیار در سازمان کارکردهای متنوعی دارد که مهم ترین آن ها هماهنگی کوشش گروهی است.

عمده ترین کارکردهایی که برای «اختیار» می توان ذکر کرد عبارت است از:

۱- مسوولیت: جنبه سیاسی و حقوقی اختیار بر این کارکرد تاکید دارد اختیار وظیفه فرد را در برابر آنان که اعمال اختیار می کنند استوار می سازد; مثلا، قوانین مصوب قوه قانون گذاری از سوی همه کسانی که در قلمرو آن قرار دارند معتبر شناخته می شود.

به کارگیری این اختیار منوط به مجوزهاست.

اختیارات سازمانی

اختیارات سازمانی – کالج مدیریت

۲- کاردانی: اگر تصمیمات اخذ شده در سازمان بخواهد اثربخشی بالایی داشته باشد، باید کاردانان و کارشناسان در جایگاهی راهبردی درنظام پایه بندی رسمی اختیار قرار گیرند تا تصمیم های آنان به عنوان مفروض های تصمیم گیری از سوی دیگر اعضای سازمان پذیرفته شوند.

نیل به این هدف از رهگذر اصل «اختیار» در سازمان میسر است

۳- هماهنگی: کاردانی اتخاذ تصمیم خوب است، اما هماهنگی متوجه پذیرش تصمیمی یکسان از سوی همه اعضای سازمان است.

فرض کنید پنج نفر قصد دارند برای ساختن کشتی همکاری کننداگر هر کدام طرحی برای خود داشته باشد و آن را به اطلاع دیگران نرساند، جای تردید است که کشتی ساخته شده ارزش دریانوردی داشته باشد اما اگر اینان حتی یک طرح متوسطی را به توافق برسانند و همان را دنبال کنند احتمال موفقیت بیش تر است.

اختیار می تواند از طریق متمرکز کردن تصمیم گیری بر یک طرح کلی عملیاتی برای کوشش های همه اعضای سازمان به وجود آورد.

البته هماهنگی، می تواند در روش کار صورت گیرد و هم در محتوای کارهماهنگی در روش یعنی: تعریف رفتارها و روابط اعضای سازمان و تعیین منطقه فعالیت هر عضو.

نمودار سازمانی یکی از مصادیق هماهنگی در روش می باشدهماهنگی محتوایی به درون مایه کوشش های سازمانی توجه دارد; مثل تهیه نقشه بدنه موتور که در ساخت آن هماهنگی ایجاد می کند

۴- مرجع رفع اختلافات: هنگامی که میان دو عضو سازمان اختلاف است،ملاک و معیار حل اختلاف، فردی است که دارای اختیار باشد.

۵- راه هنجار برای انتقال فرمان

۶ –ایجادکننده ساختار رسمی سازمان

۷- پشتوانه به کارگیری کیفرها

۸- تمییز دهنده رفتار فرد در سازمان از رفتار وی در بیرون سازمان

انواع سازمان -اختیارات سازمانی

 سازمان رسمی: عبارت است از مجموعه ای از افراد که با استفاده از هماهنگی معقول و ارتباط منظم و منطقی و با انجام وظایف مستمر برای تحقق هدف یا اهداف مشترکی فعالیت می کنند.

سازمان غیررسمی: ساخت سازمان غیر رسمی ساختی است خود به خود، به طور طبیعی، بدون طراحی از قبل که گاهی میان کارکنان سازمان بنا به ویژگیهای داخل کاری و خارج کاری، روابطی که سازمان رسمی پیش بینی نمی کند به وجود می آید. از سازمان غیر رسمی به عنوان سایه سازمان تعبیر می شود.

در هر صورت سازمان غیررسمی بر سازمان رسمی اثر می گذارد.

مدیریت سازمان رسمی قادر نخواهد بود که در شکل گیری و نحوه پدید آمدن سازمانهای غیررسمی اعمال نظر کند.

ادمین

حدود 6 سالی هست که در زمینه آموزش رشته مدیریت به صورت تخصصی فعالیت می کند و علاقه زیادی به کسب تجربه در زمینه بازاریابی اینترنتی و تجارت الکترونیک دارد، یک کارآفرین خستگی ناپذیر است و با انرژی حیرت انگیزی تمام قسمت های کالج مدیریت را توسعه می دهد، به سبک حرفه ای و انحصاری خود زندگی می کند و خط فکری خاصی را همیشه دنبال می کند، او رفتار هایی کاملا متفاوت نسبت به سایر مدیرانی که تا به حال دیده اید دارد...

نوشته های مشابه

گروه مشاورین بوستون

گروه مشاورین بوستون ، مستقر در بوستون، ماساچوست، ایالات‌متحده آمریکا یکی از مؤثرترین مؤسسات مشاوره استراتژی تجاری در جهان است.…

سازمان های مجازی

سازمان های مجازی ، فناوری اطلاعات توانسته است بر محدودیت زمان و مکان فایق آید و سازمان مجازی را به…