اینستاگرام کالج مدیریت را دنبال کنید
/ در مدیریت / توسط
آخرین زمان ویرایش:

مهارت های مدیریت

زمان مطالعه: ۵ دقیقه

مهارت های مدیریت مورد نیاز مدیران را می‌توان به صورت فنی، انسانی و ادراکی طبقه‌بندی کرد. مهارت به توانایی‌های قابل پرورش شخص که در عملکرد و بقای وظائف منعکس می‌شود بنابراین منظور از مهارت توانایی به کار بردن مؤثر دانش و تجربه شخصی است.

درکی از نقش مدیریت در سازمان برای مهارت های مدیریت

به عهده گرفتن مدیریت در سازمان امروزی که مدام در حال تغییر و تحول است، بسیار مشکل خواهد بود. مهارت های مدیریتی در بسیاری از شغل‌های مدیریتی ذاتی بوده و معمولاً برچسب مدیر به افرادی اطلاق می‌شود که مسئولیت تیم‌ها و فعالیت‌های اجرایی را بر عهده می‌گیرند.

مدیران گاهی در خط مقدم و در مواجهه با مشتریان و گاهی در قسمت‌های مختلف سازمان در نقش‌های میانی و ارشد حضور دارند.

 

سطوح مدیریت برای مهارت های مدیریت

در سازمان­‌ها، سطوح مدیریت شامل موارد ذیل است:

۱. سطح مدیریت عالی: مدیران عالی عموماً به وظیفه سیاست‌گذاری و تصمیم­‌گیری می­‌پردازند.

۲. سطح مدیریت میانی: وظیفه عمده مدیران میانی ایجاد هماهنگی و تنظیم روابط در داخل سازمان است.

۳. مدیریت عملیاتی: مدیرانی که مجموعه­‌ای از افراد صف (عملیاتی) را برای ارائه خدمات به ارباب رجوع هدایت می­‌کنند، جزء مدیران عملیاتی محسوب می­‌شوند.

تعریف مهارت‌های سه‌گانه مدیریت به شرح زیر است

مهارت فنی

یعنی دانایی و توانایی در انجام دادن وظایف خاص که لازمه آن ورزیدگی در کاربرد فنون و ابزار ویژه و شایستگی عملی در رفتار و فعالیت است. مهارت‌های فنی از طریق تحصیل، کارورزی و تجربه حاصل می‌شوند. مدیران معمولاً این مهارت‌ها را طی دوره‌های آموزشی یا کارآموزی فرا می‌گیرند نظیر دانش، فنون و روش‌های برنامه‌ریزی،‌ بودجه‌بندی، کنترل، حسابداری، امور مالی، کارگزینی کارپردازی و غیره ویژگی بارز مهارت، فنی آن است که به بالاترین درجه شایستگی و خبرگی در آن می‌توان دست یافت زیرا این نوع مهارت دقیق، مشخص، دارای ضوابط عینی و قابل اندازه‌گیری است. از این رو، کنترل و ارزشیابی آن، هم در جریان آموزش و هم در مرحله کاربرد و عمل آسان است.

مهارت انسانی

یعنی داشتن توانایی و قدرت تشخیص در زمینه ایجاد محیط تفاهم و همکاری و انجام دادن کار به وسیله دیگران، فعالیت مؤثر به عنوان عضو گروه، درک انگیزه‌های افراد و تأثیرگذاری بر رفتار آنان. مهارت انسانی در نقطه مقابل مهارت فنی است. یعنی کار کردن با مردم در مقابل کار کردن با اشیا و چیزها. داشتن مهارت‌های انسانی مستلزم آن است که شخص بیش از هر چیز خود را بشناسد، به نقاط ضعف و قوت خود آگاه باشد، عقاید و افکارش برخوردار و روشن باشند، اعتماد به نفس داشته باشد، به دیگران اعتماد کند، به عقاید، ارزش‌ها و احساسات آنان احترام بگذارد، آنان را درک کند، از تأثیر گفتار و کردار خویش بر دیگران آگاه باشد و بتواند محیط امن و قابل قبولی برای جلب همکاری دیگران فراهم سازد. مهارت‌های انسانی به آسانی قابل حصول نیستند و فنون و روش‌های مشخصی ندارند. امروز دانش‌ علمی در قلمرو روان‌شناسی، روان‌شناسی اجتماعی و مردم‌شناسی و تجربه و کارورزی در شرایط گروهی و اجتماعی، به طور غیرمستقیم زمینه دستیابی به مهارت‌های انسانی را فراهم می‌سازند. کنش و واکنش متقابل با مردم و حساسیت نسبت به انگیزه‌ها، انتظارات و رفتارهای آنان کمک می‌کنند تا شخص به مرور بتوانند علل و عوامل شکل‌دهنده رفتار افراد انسان را درک کرده راه و رسم کار کردن با مردم و اثرگذاری بر رفتار آنان را بیاموزد.

مهارت های مدیریت

مهارت های مدیریت – کالج مدیریت

مهارت ادراکی در مهارت های مدیریت

یعنی توانایی درک پیچیدگی‌های کل سازمان و تصور همه عناصر و اجزای تشکیل‌دهنده کار و فعالیت سازمانی به صورت یک کل واحد (سیستم) به عبارت دیگر، توانایی درک و تشخیص اینکه کارکردهای گوناگون سازمان به یکدیگر وابسته بوده تغییر در هر یک از بخش‌ها، الزاماً بخش‌های دیگر را تحت تأثیر قرار می‌دهد. آگاهی از این روابط و شناخت اجزا و عناصر مهم در موقعیت‌های مختلف، مدیر را قادر می‌سازد که به طریقی تصمیم‌گیری یا اقدام کند که موجبات اثربخشی سازمان و رضایت کارکنان آن را فراهم نماید.

ویژگی‌های یک مدیر اثربخش و مهارت های مدیریت

«دراکر» ویژگی­‌های مدیر اثربخش را در قالب هشت مورد بیان می­‌کند:

۱. تشخیص اینکه چه چیزهایی نیاز است که انجام شود؛

۲. درک ماهیت موسسه­‌ای که در آن فعالیت می­‌کند؛

۳. ایجاد برنامه­‌های عملیاتی؛

۴. مسئولیت­‌پذیری در مقابل تصمیم‌های متخذه؛

۵. مسئولیت­‌پذیری برای برقراری ارتباطات؛

۶. تمرکز بر روی فرصت­‌ها بجای مسائل و مشکلات؛

۷. برگزاری جلسات سازنده و ثمربخش؛

۸. اندیشیدن و گفتن «ما» بجای «من»

 

شش حوزه مهارتی و شایستگی مدیران (مهارت های مدیریت)

با توجه به مطالعات صورت گرفته توسط صاحبنظرانی همچون «برای» و همکاران (۱۹۷۴ میلادی)، «یویاتزیس» (۱۹۸۲ و ۲۰۰۶ میلادی)، «کاتر» (۱۹۸۲ میلادی)، «ثورنتون» و «بیهام» (۱۹۸۲میلادی)، «لوتانز» و همکاران (۱۹۸۸ میلادی)، «هوارد» و «برای» (۱۹۸۸ میلادی)، «کمپبل» و همکاران (۱۹۷۰میلادی)، «اسپنسر» (۱۹۹۳ میلادی)، «گلمن» و همکاران (۱۹۹۸و ۲۰۰۲ میلادی)، مجموعه­‌ی مهارت­‌ها و شایستگی­‌های مدیران را می­‌توان در قالب شش حوزه‌ی اصلی تقسیم­‌بندی نمود که میزان این شایستگی­‌ها در مدیران کشورهای مختلف، متفاوت است. این «حوزه‌های شایستگی مدیران» عبارتند از:

۱- شایستگی­‌های هوش شناختی

تفکر سیستمی: دیدن موقعیت‌ها به عنوان رویدادهای علی و پی بردن به جریان اطلاعات، تعامل افراد و تولید محصولات و خدمات در درون یک سازمان و یا یک جامعه.

تشخیص الگو: دیدن مضامین، موضوعات یا الگوها در رخدادهای به ظاهر تصادفی

۲- شایستگی­‌های هوش عاطفی

خودآگاهی عاطفی: شناختن احساسات افراد توسط خودشان و تشخیص اثرات آنها.

۳- شایستگی­‌های خود مدیریتی

خودکنترلی عاطفی: زیستن با عواطف مزاحم و مختل‌کننده و میل به بهره­‌مندی از دیگران.

انطباق‌پذیری: انعطاف‌پذیری در انطباق با موقعیت‌های در حال تغییر و کنترل شرایط ابهام­‌آلود.

موفقیت‌گرایی: تحریک برای بهبود عملکرد جهت دستیابی به استانداردهای نهایی سرآمدی.

نقطه‌نظر مثبت: داشتن دیدگاه و نقطه‌نظر مثبت درباره­‌ی افراد، رویدادها و آینده.

۴- شایستگی­‌های هوش اجتماعی

۵- شایستگی­‌های آگاهی اجتماعی

همدلی: درک کردن عواطف و احساسات و دیدگاه­‌های دیگران، و فعال نمودن علائق در آنها.

آگاهی سازمانی: تفسیر وضع جاری، شبکه­‌های تصمیم‌ها و سیاست‌ها در سطح سازمان.

۶- شایستگی­‌های مدیریت روابط

رهبری الهام‌بخش: هدایت کردن و برانگیختن افراد با بینش جذاب و گیرا.

نفوذ: استفاده از طیفی از تاکتیک­‌ها برای متقاعدسازی

مربی‌گری و مرشدی: ایجاد توانایی­‌ها در دیگران از طریق بازخور و هدایت.

مدیریت تضاد: حل مسائل و مشکلاتی که در اثر عدم توافقات مخرب ایجاد شده است.

کار تیمی: همکاری و تیم‌سازی

نوشته های مشابه

کنترل سازمانی

کنترل چیست؟ منظور از کنترل سازمانی این نیست که روی دنیای پیرامون مسلط شویم یا بتوانیم نسبت به دیگران کنترل…

هوش هیجانی چیست ؟

تاریخچه هوش هیجانی  چیست ؟ و توجه به اهمیت آن هوش هیجانی چیست ؟ اگر منظورمان صرفاً توجه به نقش…