اینستاگرام کالج مدیریت را دنبال کنید
/ در بازاریابی / توسط

اکوسیستم کارآفرینی

زمان مطالعه: ۵ دقیقه

اکوسیستم کارآفرینی ، به مجموعه افراد، سازمان‌­ها، روش‌­ها، قوانین، رویدادها و … در یک محدوده جغرافیایی گفته می­‌شود که بر فعالیت­‌های کارآفرینی (و نه اشتغال­زایی) در آن منطقه، اثر می‌گذارد. هر نهادی که به‌طور بالفعل و یا بالقوه مشوق و حامی کارآفرینی است ذینفع اکوسیستم کارآفرینی به‌حساب می‌آید. مانند: ارگان‌های دولتی، دانشگاه‌ها، بانک‌ها، کارآفرینان، مراکز رشد، مراکز شتاب‌دهی، رهبران اجتماعی، نمایندگان نیروی کار و …

اکوسیستم کارآفرینی چیست؟

همه ما انسان‌ها مهارت‌ها، توانایی‌ها و قابلیت‌هایی داریم‌؛ با ‌این‌حال دلیل موفقیت بسیاری از افراد نسبت به دیگران عمدتاً پرورش، تشویق و فعال‌سازی این مهارت‌ها است. به‌عنوان مثال، رجوع به مدارس مناسب، حمایت‌های خانواده و احتیاط در تمام مراحل زندگی باعث می‌شود اشتباه نکنیم و به پیشرفت خود لطمه‌ای وارد نکنیم. به‌عبارت دیگر برای شکوفایی، باید استعدادها را پرورش داد. به همان شیوه‌ای که در زندگی فردی ما اتفاق می‌افتد، کارآفرینان نیز به محیط‌ های قدرتمند و توانمندسازی خود نیاز دارند که نه تنها باعث اطمینان از تغییر ایده‌ها در جهت پیگیری‌های عملی است، بلکه سبب می‌شود اکوسیستم لازم جهت رشد و ترقی را نیز داشته باشند. به‌طور خلاصه، اکوسیستم کارآفرینی شامل تمام ذینفعان از جمله دولت، بوروکراسی، تأمین‌کنندگان و مصرف‌کنندگان می‌شود.

اجزاء آن:

  • شتابدهنده ها  (Accelerator)

شتابدهنده ها مراکزی هستند که تیم‌های استارتاپی را برای دوره‌ ای با مدت مشخص جذب میکنند و در طول این مدت تیم استارتاپی از خدمات مربی‌گری، آموزشی و مالی شتابدهنده برخوردار میشود و معمولا به یک رویداد ارائه عمومی (Public Pitch Event) یا روز ارائه (Demo Day) ختم می‌شوند.

 

  • مرکز رشد (Incubator)

مرکز رشد یا انکوباتور، یکی از ابزارهای رشد اقتصادی است که به منظور حمایت از کارآفرینان تأسیس می‌شود و با ارائه امکانات و تسهیلات عمومی، زمینه پا گرفتن شرکت‌های جدید را فراهم می‌کند و معمولا وابسته به دانشگاه‌ها و یا نهادها دولتی می‌باشند که در قبال خدمات خود سرمایه یا سهامی از کسب‌وکارها دریافت نمی‌کنند.

 

  • شرکت سرمایه‌گذاری خطر پذیر (Venture Capital)

نوعی شرکت سرمایه‌گذاری خصوصی است که سرمایه‌گذاری‌هایی جسورانه در شرکت‌ها و استارتاپ‌ها با پتانسیل رشد بالا انجام می‌دهد.

 

  • سرمایه‌گذار خطرپذیر شرکتی (Corporate Venture Capital)

این شرکت‌ها، شرکت‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیری هستند که غالبا وابسته به حمایت نهاد یا شرکت دیگری هستند و معمولا اقدام به سرمایه‌گذاری‌های استراتژیک مرتبط به کسب‌وکار شرکت حامی می‌کنند.

 

  • فرشتگان سرمایه گذاری (Angle Investors) 

گروهی از افراد کارآفرینِ توانگر هستند که از طریق دریافت سهام و یا اوراق قرضه قابل تبدیل به سهام، اقدام به سرمایه‌گذاری‌های انفرادی یا گروهی جسورانه در کسب‌وکارهایی با پتانسیل رشد بالا می‌نمایند.

 

اکوسیستم کارآفرینی

اکوسیستم کارآفرینی – کالج مدیریت

 

  • فضای کار اشتراکی (Co–Working Space)

جایگزینی مبتکرانه، برای دفاتر کاری سنتی است. این ابتکار جدید این امکان را برای کارکنان و کارآفرینان فراهم می آورد که به جای استفاده از اتاق های کوچک موجود در کافی شاپ ها و روش های سنتی، محل کار خود را به اشتراک بگذارند.

 

  • صندوق پژوهش و فناوری (‏Research and Technology Fund‏)

صندوق‌های پژوهش و فناوری غیردولتی با هدف سرمایه‌گذاری در طرح‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان بوجود آمدند. ایجاد و ‏توسعه صندوق‌های پژوهش و فناوری در ایران نیز بسیار مورد تاکید قرار گرفته است.‏

 

  • پارک علم و فناوری (‏Science Park‏)

 پارک‌های علم و فناوری با ایجاد انگیزش و مدیریت جریان دانش و فناوری در میان دانشگاه‌ها، مراکز پژوهش و توسعه، ‏شرکت‌های خصوصی و بازار، ایجاد و رشد شرکت‌های متکی بر نوآوری را از طریق مراکز رشد و فرایندهای زایشی تسهیل ‏می‌نمایند. ‏

 

  • مراکز نوآوری (‏Innovation Center‏)

مراکز نوآوری با ایده جذب خلاقیت‌ها و نوآوری‌های افراد به دنبال عرضه یک محصول بر مبنای دانش و پژوهش به بازار ‏ایجاد شده‌اند، آن‌ها با تأمین بودجه فعالیت خود از شرکت‌هایی که به آن‌ها وابسته‌اند و یا شرکت‌هایی که طرح‌ها را به آن‌ها ‏می‌فروشند.‏

 

برای وقوع یک اکوسیستم کارآفرینی توانمند، سرمایه‌گذارانی باید حضور داشته باشند تا بر روی شرکت‌های تازه‌کار، سرمایه‌گذاری کنند و با وجود موانع اولیه، با سرمایه‌های خود ادامه فعالیت شرکت را تاًمین کنند. در مرحله بعد، دولت باید قوانین و سیاست‌هایی را اتخاذ کند که کارآفرینان را با ارائه معافیت مالیاتی، مزایا، زمین و امکاناتی از جمله جاده‌ها و زیرساخت‌هایی مانند فرودگاه‌های بین‌المللی و غیره تشویق کنند؛ به‌طوری‌که سرمایه‌گذاران جهانی به این اکوسیستم‌ها جذب شوند. علاوه بر این، کارهای کارآفرینان نباید با بوروکراسی و از طریق قوانین و‌ مقررات بی‌معنی، مختل شود و به‌جای آن، باید سرعت تصمیم‌گیری را افزایش داد و واحدهای مجزا تصمیمات را اجرا کنند. همچنین باید یک بخش استعداد با کارکنان و کارمندان ماهر وجود داشته باشد که بتوانند در این شرکت‌های تازه‌کار فعالیت کنند و اطمینان حاصل شود که هنگام ترک کار این افراد، شرکت‌ها اشخاص لازم را جهت ادامه فعالیت خواهند داشت.

لازمه تشخیص و طراحی سیاست‌های مناسب جهت توسعه کارآفرینی توجه به کلیه عناصر موجود اکوسیستم و شیوه تعاملات آن‌ها است. به‌طوری که ضعف در یک نهاد و یا یک زیرسیستم بر عملکرد کلی اکوسیستم تاثیر می‌گذارد. اکوسیستم کارآفرینی موفق به‌عنوان عملکردی از آنچه در شش حوزه مختلف اتفاق می‌افتد، توسعه می‌یابد.

شش حوزه تاثیرگذار که نقش اساسی در اکوسیستم های کارآفرینی ایفا می کنند عبارتند از:  

۱-فرهنگ سودمند

۲-سیاست‌های حمایت و رهبری

۳-دسترسی مالی موجود و مناسب

۴-سرمایه‌ی انسانی باکیفیت بالا

۵-بازاری با محصولات پرمخاطره

۶-حمایت‌های سازمانی و زیربنایی

همه اکوسیستم‌های کارآفرینی منحصربه‌فرد هستند:

اگرچه تمام اکوسیستم‌های کارآفرینی شامل شش حوزه بالا هستند اما می‌توان اذعان کرد که هر اکوسیستم منحصربه‌فرد است و شامل عناصر پیچیده، خاص و تعاملات بی‌شماری است. هنوز نمی‌توان این عبارت را که اکوسیستم‌های کارآفرینی؛ به رهبران و کارآفرینان در محافظت از کسب‌وکار و نظارت آگاهانه‌ی آن کمک می‌کند؛ تأیید کرد.

اکوسیستم های کارآفرینی (نسبتاً) خود کفا شده اند

از آنجا که موفقیت با دریافت بازخورد، موجب موفقیت های بعدی می شود و شش حوزه ی اکوسیستم کارآفرینی را افزایش می دهد، این اکوسیستم ها در نهایت به مرحله ای خواهند رسید که در آن دخالت دولت می تواند و می بایست به طور قابل توجهی کاهش یابد؛ نه اینکه حذف شود، اما کاهش یابد. هنگامی که هریک از شش حوزه به اندازه کافی قوی هستند، به طور متقابل یکدیگر را تقویت کرده و رهبران عمومی لازم نیست که سرمایه گذاری بسیار زیادی برای حفظ آنها انجام دهند. در واقع، نکته ی مهم اینجاست که برنامه های کارآفرینی به گونه ای طراحی شوند که علاوه بر پایداری در ساختار محیط، به راحتی به پول تبدیل شوند.

در قرن بیستم شومپیتر کارافرینی را عامل تغییر در اقتصاد از طریق “تخریب خلاق” معرفی کرده است که در واقع به این معناست که یک فرد و یا یک تیم نوآوری که یک محصول خلاق را به بازار رقابتی عرضه می کنند موجب خروج بنگاه هایی با بهره وری کمتر می شوند.
در گذشته کارافرینی به نقش فردی تاکید داشت و نوعی نگرش فردی دیده می شد و به همین دلیل تلاش دولت ها جهت توسعه کارآفرینی محدود به سیاست های سطح فردی بود و انتظار می رفت که کارآفرینی تنها با آموزش افراد و فرهنگ سازی در جامعه  توسعه پیدا خواهد کرد.

اما تجربه نشان داده که کارافرینی نیازمند محیطی مساعد است و انگیزه فردی کافی نیست.
کارآفرینی تا حد زیادی وابسته به زمینه ای است که کارافرین در آن فعالیت می کند مانند اجتماع، محیط نهادی و محیط فیزیکی. به همین دلیل اصطلاح اکوسیستم در سیاست گذاری اهمیت ویژه ای پیدا کرد.

نوشته های مشابه

اکوسیستم بازاریابی

اکوسیستم اکوسیستم بازاریابی ، واژه اکوسیستم، برگرفته از علم زیست‌شناسی از ترکیب دو واژه بوم‌شناسی (ecology) و سیستم تشکیل شده…

کسب و کار نوپا

کسب و کار نوپا ، در این بخش صنعت سرمایه‌گذاری در شرکت‌های نوپا، مراحل مختلف سرمایه‌گذاری و میزان آنها در…