اینستاگرام کالج مدیریت را دنبال کنید
/ در مدیریت / توسط
آخرین زمان ویرایش:

مدل های تصمیم گیری

زمان مطالعه: ۴ دقیقه

انواع مدل‌های تصمیم‌ گیری

انواع مدل های تصمیم گیری وجود دارد که در ۴ دسته‌ی زیر طبقه‌بندی می‌شوند:

  • منطقی
  • شهودی
  • ترکیبی
  • راضی کننده
  • آنی

انواع تصمیمات

تعیین و نامگذاری انواع مختلف تصمیمات از اهمیت جایگاه خاصی برخوردار است. طبقه بندی تصمیمات راه و روش عملکرد بعدی را معین می‌سازد. بطوری که مدیران داخلی می‌توانند تصمیمات خود را در گروهی خاص قرار داده و انگیزه خود را در انتخاب موارد خاص مورد بررسی قرار دهند. انواع مختلف تصمیماتی که بعداً شرح داده می‌شود، به صورت “زوجی از تصمیمات متغیر” مطرح شده‌اند.

نوع اول این زوج تصمیمات معمولاً “برنامه‌ریزی شده” و نوع دوم “برنامه‌ریزی نشده” است.

_ تصمیم‌گیری فردی در برابر تصمیم‌گیری سازمانی

_ تصمیم‌گیری شخصی دربرابر تصمیم‌گیری تشکیلاتی

_ تصمیم‌گیری مقطعی در برابر تصمیمات استراتژیک (دراز مدت)

_ تصمیمات مقطعی

_ تصمیمات استراتژیک

_ تصمیمات تحقیقی در برابر تصمیمات ناشی از موقعیتهای بحرانی

_ تصمیمات فرصت طلبانه در برابر تصمیمات مشکل حل کن

_ تصمیمات مشکل حل کن

_ روش تصمیم‌گیری متمرکز و غیرمتمرکز

_ تصمیم‌گیری به روش بررسی گروهی و بررسی فردی

کاربرد روش گروهی بر دو فرض زیر استوار است :

۱٫ معمولاً گروه بهتر از فرد تصمیم‌گیری می‌کنند و دستیابی به تصمیمات عمده تر میسر است.

۲٫ تصمیمات اخذ شده از جانب گروه بهتر جامه عمل به خود می پوشاند.

تصمیم گیری تحت تاثیر تعدادی از عوامل است، از جمله:

۱-عوامل عقلایی: منظور، عوامل قابل اندازه گیری از قبیل هزینه، زمان، پیش بینی ها و غیره می باشد. یک تمایل عمومی وجود دارد که بیشتر بدین عوامل پرداخته و عوامل غیر کمی را از یاد ببریم.
۲-عوامل روانشناختی: مشارکت انسان در پدیده تصمیمگیری روشن است. عواملی از قبیل شخصیت تصمیمگیر، توانائی های او، تجربیات، درک، ارزشها، آمال و نقش او از جمله عوامل مهم در تصمیمگیری می باشند.
۳-عوامل اجتماعی: موافقت دیگران بخصوص کسانی که تصمیم به نوعی بر آنان تاثیر می گذارد، از مسائل مهم تصمیمگیری است. توجه به این عوامل از مقاومت دیگران در برابر تصمیم می کاهد.
۴-عوامل فرهنگی: محیط دارای لایه های فرهنگی متعددی است که به نام فرهنگ منطقه، فرهنگ کشور و فرهنگ جهانی خوانده می شود. همچنین فرهنگ خود سازمان نیز باید مطمح نظر قرار گیرد. این فرهنگها بر تصمیم فردی و یا سازمانی ما در قالب هنجارهای مورد قبول جامعه، رویه ها و ارزشها تاثیر می گذارند.

مدل های تصمیم گیری

مدل های تصمیم گیری – کالج مدیریت

درجه سختی تصمیم گیری

درجه سختی و راحتی کار تصمیم گیری به ۴ عامل بستگی دارد:
۱-اطلاعات: در برخی از تصمیم گیری ها، تمامی اطلاعات مربوط به مسئله موجود است. اما در برخی دیگر گرچه اطلاعات بالاخره در جایی وجود دارد، اما ما بلحاظ محدودیت در تجزیه و تحلیل آنها و یا نبود ابزار لازم بدانان دسترسی نداریم. هرچه که اطلاعات کمتر در دسترس باشد، تصمیم گیری مشکلتر است.
۲-نامعلومی: عموما در مسائل تصمیم گیری با پارامترهایی مواجه می شویم که اندازه، جهت و رفتار آنان برای ما کاملا معلوم نیست. بعنوان مثال برای ارائه یک کالای جدید به بازار، واقعا رفتار بازار و استقبال مشتریان برای ما مشخص نیست.
۳-منابع کمیاب: در اکثر اوقات و حتی با وجود اطلاعات مکفی و نبود نامعلومی، پدیده کمبود منابع نکته مهمی در تصمیم گیری است. وقتی که منابع برای تولید کمیاب است و ما با راه حل های رقابتی متعدد روبروئیم، در حقیقت ما با مشکل ارزشیابی هرکدام از منابع و سپس تصمیم گیری روبروئیم.
۴-عوامل روانی: اکثر تصمیم گیری ها مشکل هستند بلحاظ آنکه عوامل روانی از قبیل ترس، قدرت، اضطراب و نگرانی نیز در این فرآیند سهیم هستند.

تصمیم‌ گیری راضی‌کننده

به جای ارزیابی همه‌ی گزینه‌های ممکن و انتخاب بهترین آنها، تصمیم‌ گیری راضی‌کننده زمانی رخ می‌دهد که اولین گزینه‌ای را که ما را به نتیجه می‌رساند، انتخاب می‌کنیم. ما گزینه‌ای را که «قابل قبول» باشد، انتخاب می‌کنیم. این گزینه نیازهای ما را برآورده می‌کند، اما در عین حال، سایر گزینه‌هایی را که ممکن است به طور بالقوه بهتر باشند، قربانی می‌کند. بنابراین چنین گزینه‌ای صرفا راضی‌کننده است، نه ایده‌آل.

مراحل فرآیند تصمیم‌گیری

۱٫ فرآیند تصمیم‌گیری با تعیین و مشخص کردن مساله شروع می‌شود و ضرورت تصمیم‌گیری به پذیرش هیات مدیره بستگی دارد. لذا هیات مدیره باید بتواند شکاف بین آنچه برنامه ریزی شده و آنچه عملاً وجود دارد را تشخیص دهد.

۲٫ پس از این که نیاز به تصمیم مشخص شد، مدیران باید معیارهای تصمیم را مشخص کنند که این امر مستلزم تعیین عوامل مهم در تصمیم‌گیری است.

۳٫ باید معیارها را با توجه به درجه اهمیت آنها در تصمیمات متوازن کرد.

۴٫ مدیر باید از راههایی که ممکن است او را در حل مساله کمک کند فهرستی تهیه کند و از ارزیابی تمام راه حلها اجتناب ورزد. این کار در واقع توانایی او را در درک راه حلها نشان می دهد.

۵٫ در این مرحله مدیر باید هر یک از راه حلها را ارزیابی کند.

۶٫ مرحله نهائی انتخاب بهترین راه حل می باشد.

نوشته های مشابه

بهره وری

بهره وری بهره وری در زبان فارسی یعنی سود برندگی، با فایدگی و کامیابی. در کل بهره ‌وری نگرشی برای…

قانون پارکینسون

پارکینسون چیست؟ پارکینسون نام یک قانون مهم در روان شناسی و مدیریت است که در سال ۱۹۸۵،توسط نویسنده و تاریخ…